Zeggenschap verdelen in organisaties: wat er echt verandert

Loyco begon niet als adviesbureau voor governance. Voordat ze andere organisaties gingen begeleiden bij structurele verandering, moesten ze eerst de vraagstukken in eigen huis onder ogen zien.

Tijdens een periode van sterke groei doken de klassieke symptomen op: onduidelijke besluitvorming, dubbel werk, onzichtbare verantwoordelijkheden, wrijving in de afstemming en een hiërarchische cultuur van “wachten op orders”. In plaats van er managementlagen bij te bouwen, kozen ze ervoor rollen, verantwoordelijkheden en zeggenschap expliciet te maken en te verdelen. Hun werkmodel noemden ze Loycocracy.

Juist die eigen interne transformatie trok uiteindelijk andere organisaties aan, die bij hen aanklopten voor begeleiding.

Wat blijft hangen

Eén zin uit het artikel van Lucie Mauron sprong eruit:

Een structuur veranderen gaat relatief snel. Gedrag, gewoontes en manieren van samenwerken veranderen duurt veel langer.

Wij zien het voortdurend. Organisaties tekenen structuren opnieuw, herdefiniëren rollen en voeren processen en governance vrij vlot in. En ondertussen leven de oude patronen stilletjes voort achter de schermen: impliciete goedkeuring, verborgen zeggenschap, onduidelijk eigenaarschap, politieke omwegen en zombiehiërarchieën.

Het structuurwerk is het “makkelijke” deel. In de laag van het gedrag slaat een transformatie wortel, of implodeert ze geruisloos.

Waarom zichtbaarheid ertoe doet

In veel organisaties is de echte structuur maar deels zichtbaar. Mensen dragen informele verantwoordelijkheden. Waar de grenzen van een besluit liggen, blijft impliciet. Coördinatiewerk wordt niet erkend. Cruciale kennis zit in de hoofden van mensen in plaats van in gedeelde systemen.

Die dynamiek expliciet maken lost niet als bij toverslag alles op. Maar het schept de voorwaarden voor gezondere samenwerking, meer autonomie en op termijn samenhangender besluitvorming. Dat is het uitgangspunt achter Peerdom, en precies het uitgangspunt waarmee Loyco al zes jaar werkt.

Loyco beschrijft een breed scala aan gedragswerk dat nodig is: gewoontes bijstellen, opnieuw vertrouwen opbouwen in nieuwe manieren van beslissen, en oude zeggenschap loslaten. Die omslag in denken is lastig en verdient aandacht, maar dit werk gebeurt niet in een vacuüm. Mensen kunnen niet veranderen hoe ze zich bewegen door een organisatie die ze niet kunnen zien. Gesprekken over eigenaarschap, zeggenschap en samenwerking voer je makkelijker, en ontwijk je moeilijker, als rollen en verantwoordelijkheden voor iedereen zichtbaar zijn. Peerdom brengt die structuur in kaart, niet als doel op zich, maar als de ondergrond waarop gedragsverandering echt kan aanslaan. Structuur en gedrag zijn allebei nodig. Geen van beide is genoeg zonder het andere.

Lees het origineel

In haar artikel deelt Lucie vijf lessen uit zowel de eigen transformatie van Loyco als jarenlange begeleiding van andere organisaties bij vergelijkbare veranderingen. Zeker de moeite waard als je midden in een governanceverandering zit, of erover denkt er een te beginnen.

Lees het volledige artikel: Gouvernance partagée — 5 leçons tirées de notre expérience

Loyco is een Zwitserse organisatie gespecialiseerd in HR en gedeelde governance, die bedrijven begeleidt bij structurele en culturele transformatie. Meer weten? Kijk op loyco.ch.

Peerdom is een interactieve organisatiekaart die teams helpt om rollen, verantwoordelijkheden en beslissingsbevoegdheid in de hele organisatie zichtbaar te maken. Meer weten? Kijk op peerdom.com.